SỔ LIÊN LẠC ĐIỆN TỬ


 
LƯƠNG VĂN CAN VÀ PHONG TRÀO ĐÔNG KINH NGHĨA THỤC - P2

ĐÔNG KINH NGHĨA THỤC

Lịch sử thành lập

Theo tài liệu, cuối năm 1906, sau khi hội kiến với Phan Bội Châu ở Nhật về nước, Phan Chu Trinh đã gặp gỡ Lương Văn Can và nêu ý định thành lập một trường học kiểu mới, giống mô hình của trường Khánh ứng Nghĩa thục ở Nhật. Một thời gian sau, Phan Bội Châu cũng về nước, cùng Phan Chu Trinh, Lương Văn Can và Tăng Bạt Hổ họp tại phố Hàng Đào, quyết định mở trường, lấy tên là Đông Kinh Nghĩa Thục với mục đích: khai chí (trí) cho dân, mở những lớp dạy học không lấy tiền. Lương Văn Can được cử làm Thục trưởng (Hiệu trưởng).

Tháng 3 năm 1907, mặc dù chưa được giấy phép của chính quyền thuộc địa, trường vẫn tạm thời khai giảng tại gác trên nhà số 4, phố Hàng Đào, với 2 lớp chuyên dạy Quốc ngữ; với khoảng 70 học sinh, phần đông là con cháu hội viên. Đây vốn là căn nhà cụ Lương Văn Can cho mượn. Đến tháng 5, Thống sứ Bắc Kỳ mới chính thức cấp giấy phép cho trường hoạt động. Trường phải mượn thêm căn nhà số 10 gần đó để mở rộng, nhằm đáp ứng sự phát triển của trường. Lúc phát triển nhất, trường có đến 40 lớp và trên 1.000 học sinh.

Mục tiêu hoạt động

  1. Bỏ tư tưởng Khổng giáo, Tống nho, Hán nho. Du nhập những tư tưởng sản mới, phát triển văn hoá, thúc đẩy sử dụng chữ Quốc ngữ thông qua các hoạt động giáo dục (dịch, viết sách giáo khoa), báo chí, tuyên truyền, cổ động.
  2. Chấn hưng thực nghiệp, mở tiệm buôn, phát triển công thương.

Tổ chức và Hoặt động

Trường được chia làm bốn ban hoạt động:

1. Ban Giáo dục

Nhiệm vụ của Ban là mở lớp học, dạy học. Tuy nhiên, trường chưa có một chương trình học rõ ràng và hệ thống, cũng như các tài liệu được biên soạn dành cho giảng dạy. Chương trình của trường gồm 3 bậc học cơ bản:

- Tiểu học: dạy những người mới học Quốc ngữ;

- Trung học và Đại học: dạy những người đã thông chữ Hán, hoặc muốn học chữ Pháp. Các bậc học thực chất chỉ căn cứ vào trình độ hiểu biết của học sinh mà xếp thành lớp, do đó lớp tuổi học sinh cũng không đều.

Về tài liệu giáo khoa, về Hán học, thì học tân thư Trung Quốc, nhất là sách của Khang Hữu Vi, Lương Khải Siêu. Sách học Quốc ngữ là các giáo án tự soạn của các giáo viên, dạy những kiến thức cơ bản về đất nước, về lịch sử Việt Nam.

2. Ban Tài chính

Trường không thu học phí và giáo viên ban đầu cũng không có lương. Ban đầu, nguồn kinh phí của trường dựa vào các khoản "lạc trợ" (ủng hộ) của các hội viên và những người hảo tâm yêu nước, cũng như các khoản đóng góp tự nguyện của học sinh. Theo cụ Lê Đại, một hội viên sáng lập của trường, phụ trách Ban Tài chính, "ấy vậy, có lúc nhà trường đứng ra thu tiền ủng hộ không xuể".

Về sau, phong trào duy tân xung quanh hoạt động dạy học Đông Kinh Nghĩa Thục lan rộng. Ban Tài chính còn chịu trách nhiệm mở các tiệm buôn bán và kinh doanh nhằm khuếch trương thực nghiệp, cổ động cải cách kinh doanh, đồng thời tăng thêm nguồn thu cho trường. Sau này, kinh phí dồi dào, trường cấp miễn phí giấy bút cho học sinh và trả giáo viên một số lương tượng trưng nhỏ.

3. Ban Cổ động diễn thuyết và bình văn

Ban chịu trách nhiệm điều hành hai tờ báo Đăng Cổ tùng báo, Đại Việt tân báo, là cơ quan ngôn luận của trường, tuyên truyền cho cải cách, bài trừ hủ tục, vận động nhớ đến ngày giỗ tổ mùng 10 tháng 3, sử dụng chữ Quốc ngữ. Ban cũng thường xuyên tổ chức diễn thuyết, bình văn tại trường vào các tối mồng một và rằm hàng tháng. Người ngoài trường dự nghe rất đông, có cả quan lại, binh lính, viên chức. Trong các buổi diễn thuyết, diễn giả thường bình luận các bài in trên Đăng Cổ tùng báo, Đại Việt tân báo, hoặc nói chuyện về đề tài lịch sử, về Cách mạng Pháp 1789, về sự nghiệp của Washington... Phan Chu Trinh cũng thỉnh thoảng đến diễn thuyết ở trường.

1 | 2 | 3


Các tin khác
LƯƠNG VĂN CAN VÀ PHONG TRÀO ĐÔNG KINH NGHĨA THỤC - P1 (01/07)
 
Trang chủ    |    Giới thiệu    |    Tin tức    |    Công tác đoàn & Ngoại khoá    |    Câu lạc bộ    |    Tư vấn    |    Liên hệ

TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LƯƠNG VĂN CAN
Địa chỉ: Lô NT1 Khu đô thị Nam Trung Yên, phường Trung Hòa - Cầu Giấy.
Điện thoại: (024).6294 5556
Email: c3luongvancan-hanoi@edu.vn     *     Website: www.thpt-luongvancan-hanoi.edu.vn